Bạn đang ở : Trang chủ Dịch bệnh - thảm hoạ Bệnh sốt lợn châu phi (African swine fever)

Bệnh sốt lợn châu phi (African swine fever)

Email In PDF.

Bệnh sốt lợn châu Phi (African swine fever – ASF) (cũng được gọi với tên là bệnh dịch tả lợn châu Phi) được gây ra bởi virus sốt lợn châu Phi (African swine fever virus-ASFV), virus thuộc họ Asfarviridae. ASFV thường gây ra bệnh sốt kèm xuất huyết với tỷ lệ tử vong cao ở lợn. Mặc dù các dấu hiệu của ASF và sốt lợn cổ điển (classical swine fever – CSF) tương tự nhau, virus ASF hoàn toàn khác virus gây bệnh CSF. ASF là một bệnh được quy định phải báo cáo cho Tổ chức thú y thế giới (World Organisation for Animal Health).

Bệnh ASF xảy ra ở cả lợn hoang dã và lợn nuôi, nó được ghi nhận xảy ra lần đầu tiên vào năm 1921 tại Kenya và sau đó xảy ra ở một số nước khác tại Châu Phi. Bệnh xảy ra ở Châu Âu (đầu tiên ở Lisbon, Bồ Đào Nha) vào những năm 1957

. Ngày nay, ASF xảy ra ở Châu Âu, Châu Phi và Châu Á. Bệnh ASF không lây truyền sang người, nó chỉ xảy ra chủ yếu đối với lợn. Đường lây chính bao gồm: (i) Tiếp xúc trực tiếp với lợn mắc bệnh; (ii) Tiếp xúc gián tiếp thông qua việc tiêu thụ các thức ăn nhiễm bệnh; (iii) Thông qua các vector sinh học như loài ve thuộc chi Ornithodoros…

 

Dấu hiệu mắc bệnh ở lợn có thể khác nhau, phụ thuộc vào độc lực của virus cũng như chủng/loài lợn. Trong trường hợp cấp tính, lợn có thể có các dấu hiệu đặc trưng như sốt cao, lờ đờ, bỏ ăn, xuất huyết da (đỏ da tai, bụng và chân), sẩy thai, tím tái, nôn, tiêu chảy và tử vong trong vòng 6-13 ngày (hoặc tối đa 20 ngày). Tỷ lệ tử vong có thể lên tới 100%. Đối với các trường hợp nhẹ hơn thì tỷ lệ tử vong có thể dao động từ 30-70%. Bệnh cũng có xảy ra dưới dạn mạn tính với các triệu chứng bao gồm giảm cân, sốt không liên tục, các dấu hiệu hô hấp, loét da mãn tính và viêm khớp.

Nhận diện bệnh ASF có thể dựa vào các biểu hiện triệu chứng, tuy nhiên để chẩn đoán xác định thì phải cần thực hiện xét nghiệm, nhất là để phân biệt với CSF.

Hiện nay chưa có vacine cho ASF. Đối với các quốc gia, khu vực chưa có sự hiện diện của ASFV thì biện pháp phòng ngừa chủ yếu là thắt chặt các khâu nhập khẩu lợn, các chế phẩm từ lợn, đảm bảo không đưa ASFV từ nơi khác đến, tạo điều kiện lây truyền cho lợn trong nước. Để làm được điều này thì phải đảm bảo xử lý đúng cách thực phẩm thải từ máy bay, tàu hoặc phương tiện đến từ các quốc gia bị ảnh hưởng và kiểm soát nhập khẩu lợn và các sản phẩm thịt lợn từ các quốc gia bị ảnh hưởng. Khi bệnh đã xảy ra thì tùy tình hình cụ thể mà có các biện pháp dịch tễ can thiệp thích hợp. Một số biện pháp có thể kể đến như phát hiện sớm bệnh và tiêu hủy lợn mắc bệnh, vệ sinh chuồng trại, môi trường. Các vector sinh học cũng cần phải được lưu ý đến, tùy tình hình dịch tễ học nơi xảy ra bệnh. Theo ghi nhận tại châu Âu và một số khu vực châu Á, việc lây truyền ASFV dường như có phụ thuộc vào mật độ của lợn rừng và sự tương tác của chúng đối với các cơ sở nuôi lợn ở không đảm bảo tốt về an toàn sinh học.

Theo báo cáo của Tổ chức thú y thế giới, từ năm 2016 – 2018 có 43/198 (22%) quốc gia/vùng lãnh thổ ở châu Âu, châu Phi, và châu Á báo cáo xảy ra bệnh ASF. Trong giai đoạn 2016 – 2018, Moldova là nước xảy ra bệnh đầu tiên tại châu Âu (12/2016), và Trung Quốc là nơi bệnh được báo cáo đầu tiên tại châu Á (8/2018). Từ 2016 – 2018, 98% các vụ dịch xảy ra ở Châu Âu (6741 vụ), gây chết khoảng 733706 con lợn (chiếm 89% số lợn chết do ASFV trên toàn cầu). Tổ chức thú y thế giới ghi nhận Việt Nam xảy ra dịch đầu tiên vào 2/2019, tổng cộng có 11 vụ dịch được ghi nhận từ 20/2/2019 – 01/3/2019.

Bệnh ASF có xu hướng diễn ra mạnh ở khu vực châu Á trong thời gian gần đây. Bệnh tăng cao trong giai đoạn 15/12/2018 – 17/01/2019 với 427 vụ dịch mới (1191 vụ dịch xảy ra trước đó và đang tiếp diễn), gây chết 81824 con lợn (97.8% là ở châu Á – 80014 con, chủ yếu là xảy ra ở Trung Quốc với 79715 lợn chết – 97.4% tổng số). Bệnh giảm mạnh trong khoảng 18/01/2019 – 14/02/2019, 685 vụ dịch mới nổi và 2445 vụ đang tiếp diễn, gây chết 8295 con lợn (83.6% ở Châu Á – 6938 con, Trung Quốc chiếm 60.1% tổng số lợn chết – 5023 con). Bệnh lại có chiều hướng tăng cao trở lại trong giai đoạn 15/2/2019 – 1/3/2019, với 264 vụ dịch mới và 1233 vụ đang tiếp diễn, gây chết cho 27510 con lợn. 99.6% lợn chết là ở châu Á (27393 con), Trung Quốc chiếm 92.2% lợn chết (25371 con) và đây cũng là khoảng thời gian Việt Nam lần đầu tiên ghi nhận bệnh ASF với 2022 lợn chết (7.4% tổng số).

Theo thống kê của Cục Thú y (Bộ Nông nghiệp), đến thời điểm 13/3/2019, Việt Nam ghi nhận có 13 tỉnh đang xảy ra bệnh ASF với khoảng hơn 11.360 con lợn đã phải tiêu hủy (các tỉnh xảy ra dịch: Nam Định, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên, Thái Bình, Hải Phòng, Thanh Hóa, Hà Nam, Hải Dương, Hà Nội, Hòa Bình, Thái Nguyên, Điện Biên). Ổ dịch tả lợn châu Phi đầu tiên được phát hiện tại tỉnh Hưng Yên ngày 1/2.

Nguồn tài liệu tham khảo, người trích dẫn:

  1. http://www.oie.int/en/animal-health-in-the-world/animal-diseases/african-swine-fever/
  2. Arzt et. al. (2010). "Agricultural diseases on the move early in the third millennium". Veterinary Pathology. 47 (1): 15–27.

https://vnexpress.net/thoi-su/lon-chuyen-vao-nam-giam-manh-do-dich-ta-chau-phi-3893044.html

 

Social Determinants Network

Who's online

Hiện có 46 khách Trực tuyến
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay1147
mod_vvisit_counterHôm qua2880
mod_vvisit_counterTuần này8983
mod_vvisit_counterTuần trước18492
mod_vvisit_counterTháng này53963
mod_vvisit_counterTháng trước55597
mod_vvisit_counterTổng cộng12247796

Hôm nay : 25 - 05 - 2019